Enkele mythes ontkracht – deel 3

Ik ben een slecht mens, want ik lieg en bedrieg, heb geen vrienden, ben onbetrouwbaar, niet gezellig, niet sociaal, en irritant…
Absoluut niet waar. Er is een verschil tussen ‘gedrag’ en ‘zijn’. Je bent niet wat je doet of hoe je overkomt. Het gedrag dat je vertoont is een gevolg van de eetstoornis en wordt in stand gehouden door je angst om de controle over je eten te verliezen.
Vergelijk het maar met een kat die zich in het nauw gedreven voelt: die durft al eens uithalen of rare sprongen maken. Als de kat zich veilig voelt en goed in zijn vel zit, is het een lief en sociaal beest. Zo is het ook met jou. De ziekte is zo complex dat maar weinig mensen begrijpen waarom je bepaald gedrag stelt.
Dus nogmaals: je gedrag is niet wie jij bent! Zonder eetstoornis kun je jezelf zijn en gedraag je je heel anders. Je zult het zien als je verder herstelt, en de mensen om je heen ook. Het kan zijn dat ze je opnieuw moeten leren vertrouwen. Geef hen daar ook wat tijd voor. Het kan zijn dat je breuken moet zien te herstellen met vrienden of familie. Als het je lukt, probeer dan uit te leggen waarom je je zo gedraagt, en dat je het zelf ook anders zou willen. Maar dat je je soms zo in het nauw gedreven voelt, dat je niet anders kan. Door die verklaring krijg je misschien meer begrip van je omgeving en hopelijk in de eerste plaats voor jezelf!

Anorexia is de eetstoornis die het vaakst voorkomt.
Niet waar. Anorexia nervosa mag dan wel door de meeste mensen gekend zijn en het meest in de belangstelling komen in de media, toch blijkt uit onderzoek dat boulimia en binge eating disorder misschien wel net wat vaker voorkomen. En dan spreken we nog niet over alle mensen waarbij de eetstoornis niet opgemerkt wordt en “ondergedoken” leeft…
Naar schatting komt anorexia nervosa voor bij 1% van de Belgen, boulimia nervosa ook 1% en de eetbuistoornis 1,4% (meer cijfers: zie Eetexpert.be).

Een eetstoornis is het gevolg van een ernstige fysieke, emotionele of seksuele wreedheid (vb. misbruik).
Niet waar. Hoewel we zien dat mensen die ernstige grensoverschrijdingen hebben meegemaakt vaker psychische problemen krijgen, wil dat niet altijd zeggen dat het om een eetstoornis gaat. Sommige mensen blijven psychisch ‘gezond’ functioneren, andere krijgen een depressie of angststoornis (vb. PTSS) en nog weer andere mensen krijgen een eetstoornis. Het is dus niet zo dat iedereen die een eetstoornis heeft in het verleden misbruikt werd, hoewel het natuurlijk wel één van de vele mogelijke factoren kàn zijn.

De media veroorzaken eetstoornissen.
Niet waar. Als de cultuur en de media zo’n immense invloed hadden, dan zou iedereen een eetstoornis krijgen. Wat we echter niet kunnen ontkennen is dat het schoonheidsideaal dat ons omringt een invloed heeft op het zelfvertrouwen. Uit onderzoek blijkt dat zélfs mensen zonder een eetstoornis zich minder tevreden voelen over zichzelf en hun uiterlijk na het bekijken van een website met allemaal fotomodellen. De beelden en ideeën rond “ideale schoonheid” die we dus dagelijks voorgeschoteld krijgen (magere kost!) hebben dus wel een invloed, maar zijn zeker niet dé oorzaak van eetstoornissen.
Voordat iemand een eetstoornis ontwikkelt moeten er nog andere factoren aanwezig zijn, zoals o.a. de eigen “gevoeligheid” voor zo’n beelden, de biologische kwetsbaarheid die maakt dat je meer kans hebt om een eetstoornis te ontwikkelen, perfectionistische ingesteldheid, weinig positieve steun in de omgeving, een sterk prestatiegericht (thuis)milieu, een (thuis)milieu waar weinig dingen uitgesproken worden, weinig ruimte ervaren om te onderzoeken wie je bent en wat je met het leven wil,…

Samengesteld door Els Verheyen, voorzitter ANBN